สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร
Department of Education
ภูมิปัญญาท้องถิ่นเปิดเส้นทางสู่อาชีพ
โรงเรียนวัดทรัพย์สโมสร
กระบวนการพัฒนา

            การนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาพัฒนาสู่การเปิดเส้นทางอาชีพ โดยเริ่มจากการส่งเสริมและพัฒนาเยาวชนให้มีทัศนคติที่ดีต่อการประกอบอาชีพค้าขาย และการเรียนรู้ทักษะชีวิต เป็นสิ่งสำคัญในการเตรียมความพร้อมให้กับเด็กและผู้ใหญ่เพื่อให้อยู่ร่วมกับความเสี่ยงและความท้าทาย ในยุคปัจจุบันได้ รวมถึงยังทำให้เกิดปฏิสัมพันธ์กันในเชิงบวกและอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างเป็นสุข การเรียนรู้ทักษะชีวิตเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้เกิดคุณภาพการศึกษากล่าวคือ เป็นการเรียนรู้ที่เน้นกระบวนการในการพัฒนาความสามารถที่จำเป็น มีเนื้อหาความรู้ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน และมีการใช้เทคนิคและกระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาทักษะและการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติงานจริงในสภาพแวดล้อมของสังคมปัจจุบัน ซึ่งทางโรงเรียนวัดทรัพย์สโมสร สำนักงานเขตหนองจอก ได้จัดทำกิจกรรมภูมิปัญญาท้องถิ่น      ในแต่ละระดับชั้นดังนี้

๑.    ระดับชั้นอนุบาล ๑ ถึง อนุบาล ๓    จัดทำกิจกรรมวุ้นแฟนซี

๒.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑          จัดทำกิจกรรมปลูกต้นอ่อนทานตะวัน

๓.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒           จัดทำกิจกรรมลูกปัดแสนสวย

๔.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓           จัดทำกิจกรรมผักไฮโดรโปนิกส์สานใจ ไร้สารพิษ  

๕.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔           จัดทำกิจกรรมไข่เค็มหรรษา

๖.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕           จัดทำกิจกรรมน้ำหมักชีวภาพ

๗.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖           จัดทำกิจกรรมสานตะกร้า

           

            เพื่อให้เห็นภาพกระบวรการดำเนินงานอย่างเป็นรูปธรรม โรงเรียนวัดทรัพย์สโมสร ได้กำหนดกิจกรรมตามวงจรคุณภาพ (PDCA) ดังนี้

 

 

 

สี่เหลี่ยมผืนผ้า: มุมมน: การปฏิบัติ
 - จัดแบ่งกิจกรรมตามความพร้อมและพัฒนาการของนักเรียนแต่ละช่วงชั้น 
- จัดทำหลักสูตรภูมิปัญญาท้องถิ่นแต่ละระดับชั้น
- เชิญวิทยากรท้องถิ่นมาให้ความรู้แก่นักเรียน
    - นักเรียน เรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น         โดยฝึกปฏิบัติจริงในชั่งโมงภูมิปัญญาท้องถิ่น
     - ส่งเสริมทักษะการขายและการจำหน่าย
       ผลิตผลของนักเรียนในโอกาสต่าง ๆ 
       ทั้งในโรงเรียนและนอกโรงเรียน
การดำเนินรูปแบบ PDCA

สี่เหลี่ยมผืนผ้า: มุมมน: การวางแผน
- ประชุมเพื่อสร้างความเข้าใจในการจัดทำโครงการภูมิปัญญาท้องถิ่นเปิดเส้นทางสู่อาชีพ 
- ศึกษาสภาพภูมิปัญญาท้องถิ่นในเขตหนองจอก 
ว่ามีอะไรบ้าง
- ประชุมเพื่อเลือกสรรภูมิปัญญาท้องถิ่น
ที่เหมาะสมกับบริบทของผู้เรียน

 

 

 

 


                    

 

 

 

สี่เหลี่ยมผืนผ้า: มุมมน:    การดำเนินการปรับปรุง/แก้ไข/พัฒนา
- เน้นให้เด็กปฏิบัติจริง ฝึกทักษะการทำงาน
- ปรับปรุงแก้ไขการดำเนินงานที่พบว่า            ยังไม่ได้มาตรฐาน หรือผิดพลาด
- ศึกษาเพิ่มเติมหรือพัฒนาผลงาน                    ให้มีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้นต่อไป

สี่เหลี่ยมผืนผ้า: มุมมน:       การตรวจสอบและประเมินผล
 - ติดตามการเจริญเติบโต/ปัญหาอุปสรรค
 - ติดตามพฤติกรรมการทำกิจกรรมของ   
   นักเรียนอย่างต่อเนื่อง
 - ตรวจสอบแหล่งจำหน่าย

 

 

 

 

 

 

            รายละเอียดการดำเนินกิจกรรมภูมิปัญญาท้องถิ่นแต่ละระดับชั้น

๑.    ระดับชั้นอนุบาล ๑ ถึง อนุบาล ๓    กิจกรรมวุ้นแฟนซี

         เน้นการพัฒนาทักษะกล้ามเนื้อมัดเล็กผ่านการหยอดและการตกแต่งวุ้น เด็ก ๆ จะได้เรียนรู้เรื่องสีสันจากธรรมชาติ และรูปทรงเรขาคณิตจากแม่พิมพ์ ช่วยส่งเสริมจินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ และ    ฝึกความอดทนในการรอคอยให้ชิ้นงานสำเร็จ

๒.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑     กิจกรรมปลูกต้นอ่อนทานตะวัน

         เน้นให้ผู้เรียนเข้าใจวงจรชีวิตของพืชผ่านการปฏิบัติจริง ตั้งแต่การเตรียมเมล็ด การเพาะปลูก และการดูแลรักษา เป็นการปลูกฝังความรับผิดชอบและความเมตตาต่อสิ่งมีชีวิต อีกทั้งยังเป็นจุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ด้านเกษตรกรรมแบบง่ายที่สามารถสร้างรายได้ในครัวเรือน

๓.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒      กิจกรรมลูกปัดแสนสวย

         เป็นกิจกรรมที่ช่วยพัฒนาสมาธิและความละเอียดรอบคอบ ผู้เรียนจะได้ฝึกทักษะการออกแบบ การเลือกใช้สี และการร้อยเรียงลวดลาย เพื่อสร้างสรรค์เป็นเครื่องประดับหรือของใช้เบื้องต้น ช่วยสร้างความภาคภูมิใจในผลงานของตนเอง และฝึกพื้นฐานงานประณีตศิลป์

 

๔.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓        กิจกรรมผักไฮโดรโปนิกส์สานใจ ไร้สารพิษ  

        ยกระดับการเรียนรู้ด้านเกษตรสู่เทคโนโลยีสมัยใหม่ ที่ประหยัดพื้นที่และปลอดภัยต่อสุขภาพผู้เรียนจะได้เรียนรู้ระบบน้ำและการจัดการสารอาหารพืช บูรณาการความรู้ทางวิทยาศาสตร์เข้ากับ              ความใส่ใจสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างทัศนคติที่ดีต่อการผลิตอาหารสะอาดเพื่อบริโภค

๕.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔           กิจกรรมไข่เค็มหรรษา

         เรียนรู้ทักษะถนอมอาหารตามภูมิปัญญาไทย โดยเน้นกระบวนการคัดเลือกวัตถุดิบ การใช้อัตราส่วนผสมของดินพอกหรือน้ำเกลือ และการสังเกตการณ์เปลี่ยนแปลงตามระยะเวลา กิจกรรมนี้ช่วยให้เห็นแนวทางการแปรรูปผลผลิตเพื่อเพิ่มมูลค่า และการเก็บรักษาอาหารไว้ใช้ในระยะยาว

๖.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕            กิจกรรมน้ำหมักชีวภาพ

         ส่งเสริมความเข้าใจเรื่องการจัดการขยะอินทรีย์ และการพึ่งพาตนเองตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ผู้เรียนจะได้ลงมือทำน้ำหมักชีวภาพเพื่อใช้ในการเกษตร และครัวเรือน ช่วยลดการใช้สารเคมี                    ปลูกฝังจิตสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อม และลดรายจ่ายในการเพาะปลูก

๗.    ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖            กิจกรรมสานตะกร้า

         เป็นการฝึกทักษะงานช่างฝีมือขั้นสูงที่ต้องใช้ความประณีตและความพากเพียร ผู้เรียนจะได้เรียนรู้ลายจักสานพื้นฐานและการการขึ้นรูปภาชนะ ซึ่งเป็นมรดกทางภูมิปัญญาที่ทรงคุณค่า กิจกรรมนี้มุ่งเตรียมความพร้อมสู่การประกอบอาชีพในอนาคต และการอนุรักษ์ศิลปหัตถกรรมท้องถิ่นให้คงอยู่

          การนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาบูรณาการสู่กระบวนการเรียนรู้ในครั้งนี้ เป็นการเปิดประตูสู่เส้นทางอาชีพ ที่ทำให้นักเรียนค้นพบศักยภาพของตนเอง พร้อมก้าวไปสู่การเป็นผู้ประกอบการรุ่นใหม่ที่สามารถสร้างคุณค่าและรายได้เลี้ยงตนเองได้อย่างยั่งยืน


ผลจากการปฏิบัติ

    จากการดำเนินกิจกรรมที่มุ่งเน้นการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่เส้นทางอาชีพ ผลที่เกิดขึ้นมีดังนี้

            ๕.๑ การเรียนรู้และปฏิบัติจริง

            - นักเรียนระดับชั้นอนุบาล 1 ถึงระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ ได้มีโอกาสเรียนรู้และลงมือปฏิบัติกิจกรรมผ่านภูมิปัญญาท้องถิ่น ทำให้เกิดทักษะความชำนาญตามช่วงวัย

            - นักเรียนมีความเข้าใจในวิถีชีวิตและอาชีพในชุมชนของตนเองมากขึ้น ผ่านการถ่ายทอดจากวิทยากรและครูผู้สอน ทำให้เกิดปฏิสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างโรงเรียนและภูมิปัญญาในพื้นที่

            - นักเรียนได้เรียนรู้ทักษะการซื้อ การขาย และสื่อสาร

            ๕.๒ การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในอนาคต

            - นักเรียนร้อยละ 87.96 สามารถสรุปขั้นตอนการทำงานและสร้างสรรค์ผลงานที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเองได้ ซึ่งถือเป็นต้นทุนความรู้และพื้นฐานสำคัญในการประกอบอาชีพหรือหารายได้เสริมในอนาคต

            - นักเรียนมีทัศนคติที่ดีต่ออาชีพสุจริต มีความภาคภูมิใจในผลงานที่เกิดจากน้ำพักน้ำแรงของตนเอง และเกิดความคิดสร้างสรรค์ในการต่อยอดผลผลิตจากภูมิปัญญาให้มีความทันสมัยมากขึ้น