สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร
Department of Education
หน้าแรก ⟩ การปฎิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practices)
การพัฒนาทักษะชีวิตและจิตสำนึกสิ่งแวดล้อมของเด็กปฐมวัย โดยใช้กิจกรรม "ปฏิบัติการกล่องนมกู้โลก"
โรงเรียนวัดบางนานอก
กระบวนการพัฒนา

การดำเนินงานตามวงจรคุณภาพ PDCA โดยมีขั้นตอนดังนี้:

  1. ขั้นวางแผน (Plan): สำรวจพื้นที่ในห้องเรียนเพื่อจัดทำ "สถานีกล่องนม" ที่เด็กเข้าถึงง่าย เตรียมอุปกรณ์ เช่น กะละมังล้างกล่อง ตะแกรงตาก และสาธิตขั้นตอนให้เด็กดูเป็นตัวอย่าง

  2. ขั้นปฏิบัติ (Do): ฝึกให้เด็กปฏิบัติตามขั้นตอน "เจาะ-ดื่ม-คลี่-ล้าง-ตาก" ทุกวันหลังดื่มนมเสร็จ

    • เจาะ/ดื่ม: ดื่มนมให้หมดเพื่อไม่ให้เหลือคราบเน่าเสีย

    • คลี่: ฝึกการใช้มือนิ้วแกะหูบนและล่างให้กล่องแบน (ฝึกกล้ามเนื้อมัดเล็ก)

    • ล้าง: กลั้วน้ำสะอาดในกล่องเพื่อลดกลิ่น

    • ตาก: นำไปคว่ำบนตะแกรงให้แห้งสนิท

  3. ขั้นสร้างสรรค์ (Upcycling): เมื่อกล่องแห้งและรวบรวมได้จำนวนมาก ครูนำเด็กทำกิจกรรมศิลปะประดิษฐ์ เช่น ทำ "เมืองจำลองจากกล่องนม" หรือ "ที่ใส่ดินสอแสนสวย"

  4. ขั้นสรุปและประเมิน (Check & Act): บันทึกสถิติจำนวนกล่องที่จัดการได้ และสังเกตพฤติกรรมความรับผิดชอบของเด็ก เพื่อชื่นชมและให้รางวัล "นักสืบสิ่งแวดล้อม"


ผลจากการปฏิบัติ

  • ผลต่อตัวเด็ก: * เด็กมีทักษะการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กที่แข็งแรงขึ้นจากการพับและแกะกล่องนม

    • เกิดพฤติกรรมเชิงบวก มีระเบียบวินัย และความรับผิดชอบต่อขยะที่ตัวเองสร้างขึ้น

    • มีความภาคภูมิใจในตนเอง (Self-esteem) เมื่อเห็นกล่องนมที่ตนเองล้างสะอาดกลายเป็นผลงานศิลปะ

  • ผลต่อห้องเรียนและสิ่งแวดล้อม:

    • ถังขยะในห้องเรียนไม่มีกลิ่นเหม็นรบกวน ลดจำนวนมดและแมลง

    • ปริมาณขยะลดลงอย่างเห็นได้ชัด (กล่องที่แบนแล้วใช้พื้นที่จัดเก็บน้อยลง 80%)

  • ผลต่อสถานศึกษา:

    • โรงเรียนมีสื่อการสอนและของใช้ที่ทำจากวัสดุรีไซเคิล ช่วยประหยัดงบประมาณ

    • ได้รับความร่วมมือจากผู้ปกครองที่นำแนวคิดนี้ไปใช้ต่อที่บ้าน