สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร
Department of Education
กิจกรรมบูรณาการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย (Project Approach)
โรงเรียนคลองกุ่ม(เสรีไทย อนุสรณ์)
กระบวนการพัฒนา

1. ขั้นวางแผนดำเนินการ (Plan - P) ครูร่วมกันศึกษาและทำความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการประสบการณ์การเรียนรู้รูปแบบ Project Approach ทั้ง 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การเริ่มต้นโครงการ ระยะที่ 2 การพัฒนาโครงการ ระยะที่ 3 การสรุปโครงการ

                - ระยะเริ่มต้นโครงการ เป็นขั้นที่เด็กและครูผู้สอนร่วมกันอภิปรายเพื่อหาหัวข้อที่จะทำการศึกษา โดยต้องเป็นหัวข้อตามความสนใจของเด็ก เมื่อกำหนดหัวข้อได้แล้ว จึงกำหนดวัตถุประสงค์ ขอบเขตเนื้อหา และระยะเวลาในการศึกษาในหัวข้อนั้นๆ เพื่อวางแผนการดำเนินโครงการอย่างเหมาะสม โดยนำประสบการณ์เดิมของเด็กที่แสดงออกผ่านผลงานต่างๆ มาเป็นข้อมูล

                - ระยะดำเนินการ เป็นขั้นของการดำเนินกิจกรรมตามแผนที่ได้วางไว้ โดยเน้นให้เด็กร่วมมือกันในการเรียนรู้ เน้นให้เด็กได้ปฏิบัติจริงผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 โดยมีประสบการณ์จากสื่อการเรียนรู้ แหล่งการเรียนรู้ หรือผู้เชี่ยวชาญต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยมีคุณครูคอยให้คำแนะนำและคอยดูแลอย่างใกล้ชิด

                - ระยะสรุปผลโครงการ เป็นขั้นตอนการแสดงผลงานของเด็ก ผ่านการนำเสนอในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การจัดนิทรรศการ การเล่านิทาน  การแสดง หรือ การอภิปราย ซึ่งเด็กจะต้องเป็นผู้เลือกวิธีการ และดำเนินการนำเสนอด้วยตัวเอง

2.ขั้นดำเนินการ (DO - D) ครูจัดประสบการณ์การเรียนรู้รูปแบบ Project Approach โดยใช้เทคนิควิธีการในการจัดกิจกรรม ที่หลากหลาย เช่น การทดลอง การสาธิต การแสดงบทบาทสมมติ การจำลองสถานการณ์ การสืบเสาะ สนับสนุน ส่งเสริมให้เด็กแสวงหาความรู ้ด้วยตนเอง โดยมีครูเป็นผู้ชี้แนะและอำนวยความสะดวก โดยมีผู้ปกครองให้ความร่วมมือในการเรียนรู้ของเด็ก กระตุ้นให้เด็กเกิดกระบวนการคิดที่เป็นระบบ รู้จักแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้

3. ขั้นตรวจสอบ ทบทวน และประเมินผล (CHECK - C) นำข้อมูลจากการสัมภาษณ์และการประเมินความพึงพอใจของผู้ที่เกี่ยวข้องคือ ผู้บริหาร ครู และเด็กที่เข้าร่วมชมการนำเสนอผลงาน มาประชุมร่วมมือกัน

4. ขั้นปรับปรุงแก้ไข/พัฒนา (ACT - A) นำผลการตรวจสอบ ทบทวนและนิเทศงานไปใช้ปรับปรุง แก้ไข และพัฒนาการดำเนินการกิจกรรมในปีการศึกษาต่อไป


ผลจากการปฏิบัติ

การจัดการเรียนรู้ตามวงจร PDCA (8 ขั้นตอน)

1. การวางแผนเบื้องต้น (Initial Planning)

  • ครูร่วมกันศึกษาแนวทาง Project Approach และทำความเข้าใจการจัดกิจกรรมใน 3 ระยะ:
    1. เริ่มต้นโครงการ: เด็กและครูร่วมกันอภิปรายเลือกหัวข้อโครงการตามความสนใจของเด็ก กำหนดวัตถุประสงค์ ขอบเขตเนื้อหา และระยะเวลา
    2. ดำเนินโครงการ: วางแผนกิจกรรมให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 และประสบการณ์จริง
    3. สรุปโครงการ: วางแผนการนำเสนอผลงานโดยเด็กเป็นผู้เลือกวิธีการ เช่น นิทรรศการ การเล่านิทาน หรือการแสดง

2. การออกแบบรายละเอียดกิจกรรม (Activity Design)

  • ครูจัดทำแผนการสอนที่ละเอียดและสอดคล้องกับพัฒนาการเด็ก
  • กำหนดสื่อ แหล่งเรียนรู้ และบทบาทผู้ปกครองในการสนับสนุนกิจกรรม
  • จัดทำเกณฑ์การประเมินความสำเร็จและวิธีติดตามผลของเด็กแต่ละคน

3. การดำเนินกิจกรรม (Do)

  • จัดกิจกรรม Project Approach ตามแผนโดยใช้เทคนิคหลากหลาย เช่น
    • การทดลองและสาธิต
    • การแสดงบทบาทสมมติ
    • การจำลองสถานการณ์และการสืบเสาะ
  • เด็กได้เรียนรู้ร่วมกับเพื่อนและผู้เชี่ยวชาญ ครูทำหน้าที่ชี้แนะและดูแล
  • ผู้ปกครองมีส่วนร่วมสนับสนุนการเรียนรู้ของเด็ก

4. การเก็บข้อมูลและติดตามผล (Check)

  • ครูและผู้บริหารติดตามผลการเรียนรู้ของเด็ก
  • เก็บข้อมูลจากการสังเกต การสัมภาษณ์ และความพึงพอใจของผู้เกี่ยวข้อง (เด็ก ครู ผู้บริหาร)
  • ประชุมร่วมเพื่อวิเคราะห์ผลและหารือการปรับปรุง

5. การวิเคราะห์และปรับปรุง (Act)

  • นำผลการประเมินมาปรับปรุงหัวข้อกิจกรรม วิธีการสอน และสื่อการเรียนรู้
  • พัฒนากิจกรรมให้เหมาะสมกับพัฒนาการเด็กแต่ละคน
  • ปรับปรุงกระบวนการสอนให้มีประสิทธิภาพต่อเนื่อง

6. การสรุปผล (Summary of Outcomes)

  • เด็กสามารถจัดประสบการณ์ตรงและปฏิบัติจริงด้วยตนเอง
  • พัฒนาการครบทั้ง 4 ด้าน: ร่างกาย อารมณ์ สติปัญญา ภาษาและสังคม
  • เด็กมีทักษะคิดอย่างมีวิจารณญาณ แก้ปัญหาเป็นระบบ และทำงานร่วมกับผู้อื่นได้
  • ครูสามารถวางแผน จัดกิจกรรม และประเมินผลอย่างต่อเนื่อง

7. ข้อเสนอแนะ (Recommendations)

  • สนับสนุนครูในการพัฒนาการจัดกิจกรรม Project Approach และ Active Learning
  • พัฒนาสื่อ เทคโนโลยี และนวัตกรรมให้ทันสมัยและปลอดภัยสำหรับเด็ก
  • ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ครอบครัว และชุมชน

8. การขยายผลต่อยอด (Future Expansion)

  • นำผลการดำเนินงานไปพัฒนาโครงการปีต่อไปอย่างเป็นระบบ
  • ขยายกิจกรรม Project Approach ไปสู่ระดับเขตบึงกุ่ม 
  • ใช้ผลการเรียนรู้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการวางแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาในระยะยาว