2. วัตถุประสงค์
2.1 เพื่อปลูกฝังระเบียบวินัย
ความรับผิดชอบต่อตนเองและควบคุมอารมณ์ตนเอง
2.2 เพื่อสร้างทักษะการอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างมีน้ำใจ
เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เคารพสิทธิผู้อื่นและทำงานร่วมกัน
2.3 เพื่อสร้างจิตสำนึกสาธารณะ
ความเป็นพลเมืองดี เห็นคุณค่าของสังคมและสิ่งแวดล้อม
3.
รูปแบบการดำเนินงาน
โมเดลนี้มีการจัดโครงสร้างเชิงมิติที่ชัดเจน
(Dimensions)
ซึ่งถือเป็นจุดแข็งทางวิชาการ:
D1: ดีต่อตนเอง เน้น
"รู้ตน วินัยดี ใฝ่ดี" การควบคุมอารมณ์และรับผิดชอบหน้าที่
D2: ดีต่อผู้อื่น เน้น "มีน้ำใจ เข้าใจ เคารพผู้อื่น"
การทำงานเป็นทีมและทักษะสังคม
D3: ดีต่อสังคม เน้น
"มีจิตสาธารณะ รับผิดชอบต่อส่วนรวม"
การเห็นคุณค่าของสิ่งแวดล้อมและสังคม
4.
กระบวนการพัฒนา
4.1 ขั้นวางแผน (P - Plan):
การวางรากฐานและออกแบบเชิงระบบ
การกำหนดเป้าหมาย
: การประชุมวางแผนร่วมกันระหว่างผู้บริหาร
คณะครู บุคลากรทางการศึกษา คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ผู้ทรงคุณวุฒิ
และเครือข่ายผู้ปกครอง เพื่อร่วมกันประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อวิเคราะห์สภาพปัญหาพฤติกรรมนักเรียน
กำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จของอัตลักษณ์ "ดีต่อตนเอง (D1),
ดีต่อผู้อื่น (D2), ดีต่อสังคม (D3)"
ให้ชัดเจนว่าพฤติกรรมแบบไหนที่เรียกว่า "ดี"
ในแต่ละระดับชั้นบรรจุจุดเน้น 3D ลงในแผนพัฒนาการศึกษา
และแผนปฏิบัติราชการประจำปีของโรงเรียน
การออกแบบกิจกรรม
: ครูผู้รับผิดชอบโครงการโรงเรียนส่งเสริมคุณธรรมร่วมกันทำ
PLC เพื่อออกแบบ
กิจกรรมด้านคุณธรรม ประกอบด้วย กิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม และกิจกรรมคุณธรรมสายชั้น โดยจัดกิจกรรมซี่งเป็นกระบวนการพัฒนาผู้เรียนด้านคุณธรรมอย่างเป็นระบบ
โดยมุ่งเน้นการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม
และค่านิยมที่พึงประสงค์ให้เกิดขึ้นกับผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง
ผ่านการจัดกิจกรรมที่สอดคล้องกับช่วงและบริบทของแต่ละระดับชั้น
การดำเนินกิจกรรมเริ่มจากการกำหนดคุณธรรมเป้าหมายที่ชัดเจน จากนั้นออกแบบกิจกรรมตามโครงการส่งเสริมคุณธรรม
ประกอบด้วย กิจกรรมระดับโรงเรียน ได้แก่ กิจกรรมหน้าเสาธง กิจกรรมจิตอาสา กิจกรรม
“โตไปไม่โกง” ค่ายคุณธรรม กิจกรรมสิ่งแวดล้อม (ขยะ/พลาสติก) กิจกรรมปฏิบัติตนตามหลักศาสนา
และการบูรณาการคุณธรรมในรายวิชาต่าง ๆ กิจกรรมระดับสายชั้น ได้แก่ กิจกรรมกินข้าวหมดจาน
สร้างนิสัยความพอเพียง ของสายชั้นอนุบาล กิจกรรมรองเท้าเข้าที่ทำดีทำได้
ของสายชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 กิจกรรมน้ำใจดีมี ในกลุ่ม ของสายชั้นประถมศึกษาปีที่
2 กิจกรรมห้องเรียนร่วมใจประหยัดไฟ
อย่างรู้คุณค่า ของสายชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 กิจกรรมหนูน้อยวัยใส ใส่ใจการแต่งกาย ของสายชั้นประถมศึกษาปีที่
4 กิจกรรมหนูน้อย นักบัญชี ตามวิถีพอเพียง ของสายชั้นประถมศึกษาปีที่
5 กิจกรรมจัดโต๊ะเก้าอี้ให้เข้าที่
วินัยดีเราทำได้ ของสายชั้นประถมศึกษาปีที่
6 กิจกรรมการจัดการบริหารขยะในห้องเรียน ของสายชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กิจกรรมห้องเรียนสวยด้วยสองมือเราของสายชั้นมัธยมศึกษาปีที่
2 และกิจกรรมยิ้มง่าย ไหว้สวย ของสายชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
4.2 ขั้นปฏิบัติ (D - Do): การสร้างประสบการณ์การเรียนรู้
(1)
การประชุมชี้แจงและสร้างความเข้าใจ โดยจัดประชุมครูทั้งโรงเรียนเพื่ออธิบายเป้าหมายคุณธรรมและแนวทางดำเนินงาน
พร้อมทั้งกำหนดบทบาทหน้าที่ เช่น ครูประจำชั้น ครูที่ปรึกษา ครูผู้รับผิดชอบโครงการ
(2)
การเตรียมสื่อและเครื่องมือ โดยจัดทำแผนการจัดกิจกรรมรายสัปดาห์และรายเดือน จัดเตรียมสื่อ
เช่น ป้ายรณรงค์ แบบบันทึกพฤติกรรม สมุดสะท้อนคิด
จัดทำแบบประเมินพฤติกรรมเชิงคุณธรรมรายกิจกรรม
(3) การสร้างบรรยากาศ จัดป้ายนิเทศ/มุมคุณธรรมในห้องเรียน กำหนดข้อตกลงร่วม
ใช้เสียงตามสายและหน้าเสาธงเป็นสื่อปลูกฝังคุณธรรม
(4)
ดำเนินกิจกรรมระดับโรงเรียน ได้แก่ กิจกรรมหน้าเสาธง กิจกรรมจิตอาสา กิจกรรม “โตไป ไม่โกง” ค่ายคุณธรรม กิจกรรมสิ่งแวดล้อม
(ขยะ/พลาสติก) กิจกรรมปฏิบัติตนตามหลักศาสนา การบูรณาการในรายวิชา
(5) ดำเนินกิจกรรมตามสายชั้น
ระดับปฐมวัย (อนุบาล) กิจกรรม : กินข้าวหมดจาน สร้างนิสัยความพอเพียง
ระดับประถมศึกษาปีที่
1 กิจกรรม : รองเท้าเข้าที่ทำดีทำได้
ระดับประถมศึกษาปีที่
2 กิจกรรม : น้ำใจดีมีในกลุ่ม
ระดับประถมศึกษาปีที่ 3 กิจกรรม : ห้องเรียนร่วมใจประหยัดไฟ อย่างรู้คุณค่า
ระดับประถมศึกษาปีที่ 4 กิจกรรม : หนูน้อยวัยใส ใส่ใจการแต่งกาย
ระดับประถมศึกษาปีที่ 5 กิจกรรม : หนูน้อยนักบัญชี ตามวิถีพอเพียง
ระดับประถมศึกษาปีที่ 6 กิจกรรม : จัดโต๊ะเก้าอี้ให้เข้าที่ วินัยดีเราทำได้
ระดับมัธยมศึกษาปีที่
1 กิจกรรม : การจัดการบริหารขยะในห้องเรียน
ระดับมัธยมศึกษาปีที่
2 กิจกรรม : ห้องเรียนสวยด้วยสองมือเรา
ระดับมัธยมศึกษาปีที่
3 กิจกรรม : ยิ้มง่าย ไหว้สวย
4.3 ขั้นตรวจสอบ (C - Check):
การประเมินผลและสะท้อนคิด
การประเมินตามสภาพจริง
: ใช้ระบบ "แบบบันทึกความดี" ในการบันทึกพฤติกรรมเชิงบวก (ครูประเมินนักเรียน, นักเรียนประเมินตนเอง, เพื่อนประเมินเพื่อน
และผู้ปกครองมีส่วนร่วมประเมิน)
4.4 ขั้นปรับปรุงและพัฒนา (A
- Act): การสร้างความยั่งยืนและขยายผล
(1) จัดพิธีมอบเกียรติบัตร "คนดีศรีสุเหร่าจรเข้ขบ" ให้แก่นักเรียนและห้องเรียนต้นแบบ
เพื่อสร้างแรงจูงใจและเป็นแบบอย่าง (Role Model)
(2)
ประชาสัมพันธ์ความสำเร็จผ่านวารสารโรงเรียน เว็บไซต์ และโซเชียลมีเดีย
เพื่อให้ผู้ปกครองและชุมชนเกิดความภาคภูมิใจ นำข้อเสนอแนะจากการประเมิน (ขั้น C) มาปรับปรุงกิจกรรมในรอบปีถัดไป
5.
ผลลัพธ์ความสำเร็จ
5.1 เชิงปริมาณ:
พฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ลดลง และพฤติกรรมเชิงบวกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
5.2 เชิงคุณภาพ: นักเรียนมีทักษะชีวิต สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีความจงรักภักดีต่อส่วนรวม
6.
ข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนาสู่ความยั่งยืน
6.1
ควรนำระบบเทคโนโลยีมาช่วยในการเก็บข้อมูลพฤติกรรม เพื่อให้เห็นพัฒนาการแบบทันท่วงที
และสื่อสารกับผู้ปกครองได้รวดเร็วขึ้น
6.2
เพิ่มบทบาทของผู้ปกครองให้เป็นส่วนหนึ่งของ "D2 และ D3"
โดยมีสมุดบันทึกความดีที่เชื่อมโยงระหว่างบ้านและโรงเรียน
6.3
ควรจัดทำเป็นคู่มือแนวทางการจัดกิจกรรม 3D ในแต่ละระดับชั้น
เพื่อให้ครูที่เข้ามาใหม่สามารถสานต่อโมเดลนี้ได้ทันทีโดยไม่ขาดตอน