สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร
Department of Education
"BANGPO Model" นวัตกรรมสร้างเสริมวัฒนธรรมความปลอดภัย สู่การเป็นโรงเรียนต้นแบบด้านความปลอดภัยทางถนนอย่างยั่งยืน
โรงเรียนวัดบางโพโอมาวาส
กระบวนการพัฒนา

การดำเนินงานสร้างเสริมวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนนของโรงเรียนวัดบางโพโอมาวาส ขับเคลื่อนอย่างเป็นระบบผ่านวงจรบริหารงานคุณภาพ PDCA (Plan-Do-Check-Act) โดยมีหัวใจสำคัญคือนวัตกรรม "BANGPO Model" ซึ่งเป็นกลไกหลักในการเปลี่ยนผ่านจากสภาพปัญหาไปสู่การเป็นสถานศึกษาต้นแบบอย่างเป็นรูปธรรม กระบวนการเริ่มต้นในขั้นตอนการวางแผน (Plan) ด้วยการวิเคราะห์สภาพปัญหาเชิงลึก ซึ่งพบว่าอุบัติเหตุทางถนนกว่าร้อยละ ๘๐ เกิดจากพฤติกรรมที่ไม่ถูกต้องของผู้ใช้รถใช้ถนน เมื่อพิจารณาบริบทของโรงเรียนวัดบางโพโอมาวาส ที่ตั้งอยู่ใกล้ถนนใหญ่และนักเรียนส่วนใหญ่เดินทางด้วยรถจักรยานยนต์แต่ไม่นิยมสวมหมวกนิรภัย จึงมีความจำเป็นเร่งด่วนในการสร้างมาตรการป้องกัน โรงเรียนจึงได้แต่งตั้งคณะทำงานและกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบอย่างชัดเจน พร้อมทั้งประกาศนโยบายมาตรการองค์กรด้านความปลอดภัยทางถนน โดยท่านผู้อำนวยการสุรทิพย์ สุทธิประภา เพื่อกำหนดให้พื้นที่สถานศึกษาเป็นเขตควบคุมวินัยจราจร ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ ใน ขั้นตอนการดำเนินงาน (Do) โรงเรียนได้บูรณาการนวัตกรรม "BANGPO Model" เข้ากับกิจกรรมหลัก ๖ รูปแบบ เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงรอบด้าน เริ่มต้นจากการสร้างการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม (Behavioral Change) และการตระหนักรู้ (Awareness) ผ่านกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้และการรณรงค์ในรูปแบบบทบาทสมมติ เกม และเพลง พร้อมทั้งขยายผลสู่โลกออนไลน์ผ่านแอปพลิเคชัน TikTok, Facebook และกลุ่ม Line ห้องเรียน เพื่อสื่อสารกับผู้ปกครองอย่างใกล้ชิด นอกจากการสร้างความรู้แล้ว โรงเรียนยังให้ความสำคัญกับการจัดการทางกายภาพ (Observation) โดยการปรับปรุงแหล่งเรียนรู้ ทาสีทางม้าลาย และติดตั้งป้ายจราจรทั่วบริเวณโรงเรียนเพื่อให้เกิดวินัยจนเป็นนิสัย ควบคู่ไปกับการสร้างภาคีเครือข่าย (Networking) และการมีส่วนร่วม (Participation) จาก สถานีตำรวจนครบาลบางโพ สำนักงานเขตบางซื่อ และบริษัทไทยฮอนด้า ในการจัดอบรมเสริมวินัยจราจรอย่างเข้มข้น โดยมีนักเรียนแกนนำทำหน้าที่เป็น "ผู้พิทักษ์น้อย" ให้คำแนะนำ (Guidance) และดูแลความปลอดภัยในการข้ามถนนหน้าโรงเรียน เพื่อรักษามาตรฐานและประเมินประสิทธิภาพของนวัตกรรม ในขั้นตอนการตรวจสอบ (Check) คณะทำงานได้ทำการบันทึกผลการปฏิบัติงานและติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง จากการสำรวจความพึงพอใจต่อกิจกรรมพบว่ามีคะแนนเฉลี่ยสูงถึง ๔.๗๙ หรือคิดเป็นร้อยละ ๙๕.๘๙ ซึ่งอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเฉพาะพฤติกรรมการข้ามถนนโดยใช้ทางม้าลายหรือสะพานลอยพบว่ามีการปฏิบัติสูงที่สุดถึงร้อยละ ๙๗.๒๔ สะท้อนให้เห็นถึงความสำเร็จของการปลูกฝังวินัยจราจรที่เห็นผลเชิงประจักษ์ บทสรุปของกระบวนการอยู่ที่ ขั้นตอนการปรับปรุงและสรุปผล (Act) ซึ่งโรงเรียนได้นำผลการดำเนินงานมาวิเคราะห์เพื่อหาแนวทางพัฒนาให้ยั่งยืน แม้ภาพรวมจะประสบความสำเร็จอย่างสูง แต่คณะทำงานยังพบว่าผู้ปกครองบางส่วนยังละเลยการสวมหมวกนิรภัยขณะรับ-ส่งนักเรียน ข้อมูลส่วนนี้จึงถูกนำมาใช้เป็นฐานในการวางแผนรณรงค์เชิงรุกและขอความร่วมมือจากเจ้าหน้าที่ตำรวจ ในการกวดขันวินัยจราจรเพิ่มเติม เพื่อให้วัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนนของโรงเรียนวัดบางโพโอมาวาส ไม่ได้เป็นเพียงโครงการกิจกรรม แต่เป็นวิถีชีวิตที่ปลอดภัยสำหรับทุกคนในชุมชนอย่างแท้จริง


ผลจากการปฏิบัติ

.๑ ผลที่เกิดกับคุณภาพผู้เรียน

การดำเนินงานส่งผลพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างชัดเจนทั้งในด้านความรู้ ทักษะ และพฤติกรรม ประกอบด้วย:

การเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมและความตระหนัก: นักเรียนมีความตระหนักและให้ความสำคัญกับความปลอดภัยทางถนนมากขึ้น โดยพบว่านักเรียนร้อยละ ๙๗.๒๔ มีพฤติกรรมการข้ามถนนโดยใช้ทางม้าลายหรือสะพานลอยทุกครั้งอย่างถูกต้อง และมีการสวมหมวกนิรภัยเพิ่มมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

การพัฒนาทักษะความเป็นผู้นำ: นักเรียนแกนนำได้รับการพัฒนาศักยภาพผ่านกิจกรรม "ผู้พิทักษ์น้อย" โดยมีส่วนร่วมในการเป็นผู้นำด้านความปลอดภัย สามารถให้คำแนะนำและพาน้องข้ามถนนได้อย่างปลอดภัย

การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน: นักเรียนสามารถนำความรู้เรื่องกฎจราจรและป้ายสัญลักษณ์จราจรไปใช้จริงได้ในระดับร้อยละ ๙๕.๕๒ และสามารถสื่อสารต่อยอดไปยังบุคคลในครอบครัวและชุมชนได้

.๒ ความสำเร็จตามวัตถุประสงค์และเป้าหมาย

การดำเนินงานบรรลุตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่กำหนดไว้ทุกประการผ่านกลไก BANGPO Model ดังนี้:

การสร้างจิตสำนึกและวัฒนธรรมองค์กร: ประสบความสำเร็จในการปลูกจิตสำนึกให้แก่ครู บุคลากร และนักเรียน โดยภาพรวมของความคิดเห็นต่อกิจกรรมอยู่ในระดับ "มากที่สุด" (ร้อยละ ๙๕.๘๙)

การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทางกายภาพ: โรงเรียนสามารถปรับปรุงจุดเสี่ยงและสร้างแหล่งเรียนรู้วินัยจราจรที่ชัดเจน เช่น การทาสีทางม้าลายและเส้นจราจรให้มีความชัดเจนเพื่อลดอุบัติเหตุ

ความต่อเนื่องและยั่งยืน: กิจกรรมดำเนินการต่อเนื่องเป็นปีที่ ๒ สื่อถึงความเข้มแข็งของมาตรการองค์กรที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตในสถานศึกษา

การบูรณาการภาคีเครือข่าย: บรรลุเป้าหมายการมีส่วนร่วม (Participation) และการสร้างเครือข่าย (Networking) โดยได้รับความร่วมมือจากสำนักงานเขตบางซื่อ สน.บางโพ และหน่วยงานเอกชนอย่างต่อเนื่อง

มาตรฐานโรงเรียนต้นแบบ: โรงเรียนวัดบางโพโอมาวาสได้รับการยอมรับให้เป็น "โรงเรียนต้นแบบด้านความปลอดภัยทางถนนของกรุงเทพมหานคร" (Road Safety Culture School) อย่างเต็มภาคภูมิ

.๓ หลักฐานเชิงประจักษ์สนับสนุน

ความสำเร็จดังกล่าวมีหลักฐานเชิงประจักษ์ที่ยืนยันถึงผลการดำเนินงาน ดังนี้:

ภาพกิจกรรมการรณรงค์ผ่านสื่อออนไลน์ (TikTok, Facebook, Line) ภาพการทาสีปรับปรุงทางม้าลายและจุดเรียนรู้ รวมถึงการได้รับความอนุเคราะห์อุปกรณ์จราจรจากภาคีเครือข่าย ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงความสำเร็จในการนำนวัตกรรม BANGPO Model ไปใช้อย่างมีประสิทธิภาพ


เอกสารเพิ่มเติม :[ดาวน์โหลดเอกสาร]