สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร
Department of Education
การบริหารจัดการโดยน้อมนำหลักของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงบูรณาการสู ่การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาสู่ สถานศึกษาพอเพียงอย่างยั่งยืนด้วย WKPH Model
โรงเรียนวัดกำแพง
กระบวนการพัฒนา

ใช้แนวทาง PDCA (Plan–Do–Check–Act) ซึ่งกระบวนการบริหารจัดการให้เกิดคุณภา ภายใต้องค์ประกอบ 4 ขั ้นตอน ได้แก่ Plan (วางแผน), Do (ปฏิบัติ), Check (ตรวจสอบ) และ Act (ดำเนินการ) เพื ่อใช้ในการปรับปรุงและแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบและต่อเนื ่อง วงจรนี ้ช่วยให้องค์กรสามารถ แก้ปัญหาที่เกิดขึ้น พัฒนาประสิทธิภาพการทำงาน และสร้างมาตรฐานใหม่ๆ ให้กับกระบวนการได้ ผสมผสาน กับหลัก WKPH Model โมเดลการบริหารจัดการเรียนรู้สถานศึกษาพอเพียง (W–K–P–H Model + PDCA Control System) W – Wisdom Management (การบริหารด้วยปัญญา รอบรู้ รอบคอบ บนฐานเหตุผล) บูรณาการกับ แนวคิด Strategic Management: กำหนดวิสัยทัศน์–พันธกิจ Systems Thinking: บริหารองค์ประกอบ แบบองค์รวม และ SEP: ความพอประมาณ – มีเหตุผล – มีภูมิคุ้มกัน ดำเนินการดังนี้ • การกำหนดวิสัยทัศน์โรงเรียนพอเพียง • ใช้ข้อมูล (Data-informed) ตัดสินใจ • ประเมินความเสี่ยง สร้างภูมิคุ้มกันด้านวิชาการ–งบประมาณ–สังคม • สร้างวัฒนธรรมแห่งปัญญา (Learning Organization) K – Knowledge-based Learning Management (การจัดการเรียนรู้บนฐานองค์ความรู้และการเรียนรู้ เชิงสร้างสรรค์) บูรณาการกับแนวคิด Constructivism Active Learning Competency-based Learning และ STEM / PBL / Project Approach ดำเนินการดังนี้ • พัฒนาหลักสูตรพอเพียง (บูรณาการ SEP) • จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามบริบทโรงเรียน–ชุมชน • ใช้แหล่งเรียนรู้จริง: แปลงเกษตรอินทรีย์, บ่อปลา, ธนาคารขยะ • ส่งเสริมการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง (Experiential Learning)

P – Participation & Partnership (การมีส่วนร่วมและภาคีเครือข่ายเพื่อความเข้มแข็งของระบบ) Stakeholder Participation Model Collaborative Governance Community-based Management ดำเนินการดังนี้ • ผู้ปกครอง–ชุมชน–ท้องถิ่น ร่วมออกแบบการเรียนรู้ • ประสานเครือข่ายภายนอก เช่น เกษตรอำเภอ, มหาวิทยาลัย, ปราชญ์ชุมชน • สร้าง PLC ในโรงเรียน • เวทีบูรณาการกับแนวคิดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ช่วยพัฒนาคุณภาพครูและนักเรียนอย่างต่อเนื่อง H – Holistic Development & Happiness (การพัฒนาผู้เรียนแบบองค์รวม เพื่อต่อยอดสู่ความสุขและ คุณภาพชีวิต) บูรณาการกับแนวคิด Holistic Education Maslow’s Hierarchy of Needs ดำเนินการ ดังนี้ • พัฒนาผู้เรียน 4 ด้าน: กาย – ใจ – สังคม – ปัญญา • สร้างโรงเรียนปลอดภัย มีสภาพแวดล้อมเอื้อต่อการเรียนรู้ • ส่งเสริมกิจกรรมความสุข เช่น เกษตรบำบัด, งานอาชีพจริง, ศิลปะ • ครูมีสุขภาวะที่ดี เป็นแบบอย่างแห่งความพอเพียง โดยแนวคิดตามโมเดลข้างต้นนั้น ควบคุม กำกับ และติดตามคุณภาพด้วยวงจรเดมิ่ง โดยPDCA ทำ หน้าที่ “ควบคุม–กำกับ–ประกันคุณภาพ” ทุกส่วนของ W–K–P–H

 P – Plan (วางแผน) • วางยุทธศาสตร์โรงเรียนพอเพียง • วางแผนหลักสูตร, แผนกิจกรรม, แผนงบประมาณ • ร่วมวางแผนกับชุมชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง (Participatory Planning) • แต่งตั้งคณะทำงานและวางแผนพัฒนาโรงเรียนพอเพียง • ออกแบบพื้นที่กิจกรรม และพัฒนาสภาพแวดล้อมในการพัฒนานักเรียน เช่น แปลงทดลอง และแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ เป็นต้น D – Do (ดำเนินการ) • จัดการเรียนรู้, บริหารโครงการ, ทำกิจกรรมพอเพียง • ครูดำเนินการสอนแบบ Active Learning • ชุมชนร่วมเป็นแหล่งเรียนรู้ • ดำเนินกิจกรรมฐานการเรียนรู้ เช่น แปลงผัก, เพาะเห็ด, ทำน้ำหมักชีวภาพ, ปุ๋ยหมัก ใบไม้ เป็นต้น • สร้างแบรนด์ พัฒนาผลิตภัณฑ์ และนำผลิตผลไปแปรรูปและจำหน่ายในชุมชน C – Check (ตรวจสอบ) • ประเมินผลผู้เรียน • นิเทศภายใน / ตรวจติดตามแบบมีส่วนร่วม • ใช้ข้อมูลระหว่างทำงาน (Formative Evaluation) • ประเมินผลการเรียนรู้และผลผลิตของแต่ละฐาน • เก็บข้อมูลต้นทุน–กำไร และการมีส่วนร่วมของนักเรียน A – Act (ปรับปรุง) • ใช้ผลประเมินเพื่อยกระดับคุณภาพ • ปรับปรุงหลักสูตร/กิจกรรม/การบริหาร • พัฒนาเป็นนวัตกรรมพอเพียงของสถานศึกษา • สรุปบทเรียนและต่อยอดแนวทางพัฒนา เช่น สร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ หรือเปิดอบรม ให้ชุมชนหรือโรงเรียนอื่นๆ


ผลจากการปฏิบัติ

  1 นักเรียนมีความรู ้ด้านเกษตรปลอดสารและสามารถบริหารจัดการกิจกรรมได้จริง 2 โรงเรียนมีสภาพแวดล้อมร่มรื่น เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และปลอดสารพิษ 3 ชุมชนให้การยอมรับผลิตภัณฑ์ของโรงเรียนและเกิดการหมุนเวียนเศรษฐกิจชุมชน 4 เกิดเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ผู้ปกครอง และชุมชน 5 มีองค์ความรู้และเอกสารถอดบทเรียนเผยแพร่ให้โรงเรียนอื่น


เอกสารเพิ่มเติม :[ดาวน์โหลดเอกสาร]