แนวคิดการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการขยะ

เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของโครงการ "หนูน้อย รักษ์สิ่งแวดล้อม" โรงเรียนได้ประยุกต์ใช้แนวคิดการมีส่วนร่วมในลักษณะกระบวนการ ดังนี้

1.      คณะครู นักเรียนแกนนำ และตัวแทนผู้ปกครอง ร่วมกันวิเคราะห์สภาพปัญหาขยะในโรงเรียน นำเสนอแนวทาง 3Rs และกำหนดเป้าหมายร่วมกันในการลดปริมาณขยะ

2.      กระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมเชิงบวก

3.      การลดใช้ (Reduce) การรณรงค์ใช้ถุงผ้า แก้วน้ำส่วนตัว และปฏิเสธการรับถุงพลาสติกเมื่อซื้อสินค้าจากสหกรณ์หรือร้านค้า เพื่อลดขยะตั้งแต่ต้นทาง

4.      การร่วมกันคัดแยกขยะที่ต้นทาง (ขยะในห้องเรียน) และการนำส่งขยะรีไซเคิลเข้าสู่ "ธนาคารขยะ" โดยมีนักเรียนแกนนำเป็นผู้บริหารจัดการ

5.      การนำเศษอาหารมาผลิตก๊าซชีวภาพ และการทำปุ๋ยหมักบ่อดินอินทรีย์ ซึ่งเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างนักเรียน และฝ่ายอาคารสถานที่

6.      สภาพแวดล้อมที่สะอาดร่มรื่น และการได้รับรางวัลยกย่องเชิดชูเกียรติในฐานะโรงเรียนต้นแบบ

          โรงเรียนวัดศาลาครืนตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาขยะและสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นตัวชี้วัดคุณภาพประชากรและวินัยของคนในชาติ จึงได้ขับเคลื่อนการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ที่ ๓ พัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลายมีบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ด้วยโครงการบริหารจัดการขยะและสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับโครงการโรงเรียนคุณธรรม ภายใต้กิจกรรมที่ชื่อว่า“หนูน้อย รักษ์สิ่งแวดล้อม” เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมผู้เรียนให้เป็นผู้อนุรักษ์ตามหลักการ 3Rs  ซึ่งมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อส่งเสริมการลดขยะ ณ แหล่งกำเนิด การแยกขยะที่ต้นทางอย่างเป็นระบบ โดยการจัดวางถังขยะแยกประเภทในห้องเรียน จัดตั้งธนาคารขยะรีไซเคิลเพื่อเปลี่ยนขยะเป็นรายได้ นำเศษอาหารมาผลิตก๊าซชีวภาพเพื่อใช้ในการประกอบอาหาร การทำปุ๋ยหมักบ่อดินอินทรีย์จากกิ่งไม้ใบไม้ และการทำ Eco Bricks จากขยะที่ไม่สามารถรีไซเคิลได้เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ อีกทั้งน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ในชีวิตด้วยการรณรงค์ให้ใช้ถุงผ้าและแก้วน้ำส่วนตัว  การนำขยะที่สามารถรีไซเคิลได้นำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ผ่านการมีส่วนร่วมของทุกคนในโรงเรียน 

ขั้นตอนการดำเนินงาน

     โรงเรียนวัดศาลาครืนดำเนินการผ่านยุทธศาสตร์การพัฒนาแหล่งเรียนรู้และสิ่งแวดล้อม โดยมีขั้นตอนดังนี้

1.      ประชุมจัดทำแผนปฏิบัติราชการ กำหนดโครงการ และแต่งตั้งคณะกรรมการผู้รับผิดชอบ

2.      อบรมครูแกนนำและนักเรียนแกนนำ บูรณาการการจัดการขยะเข้ากับกิจกรรมมุ่งพัฒนาคุณภาพผู้เรียน

3.      การดำเนินกิจกรรมหลักเพื่อความเป็นเลิศ

-           กิจกรรมแยกขยะที่ต้นทาง

-           จัดวางถังขยะแยกประเภทในห้องเรียน (เศษดินสอ/กระดาษ)

-           ร้านค้าจัดภาชนะสำหรับแยกถุงวิบวับ/หลอด)

-           โรงอาหารจัดภาชนะสำหรับแยก (เศษอาหาร)

-           ธนาคารขยะรีไซเคิล โดยนักเรียนแกนนำบริหารจัดการการรับซื้อ-ขายขยะรีไซเคิลในโรงเรียน

-           นำเศษอาหารใส่ถังหมักก๊าซชีวภาพ เพื่อนำก๊าซมาใช้ในการหุงต้มในครัวของโรงเรียน

-           นำกิ่งไม้และใบไม้มาทำปุ๋ยหมักในบ่อดินอินทรีย์ เพื่อใช้บำรุงต้นไม้ แทนการนำไปเผาที่สร้างมลพิษ

-           นำขยะ(ซองขนม/พลาสติก) ที่ไม่สามารถรีไซเคิลได้ อัดใส่ขวด Eco Bricks เพื่อนำมาใช้ประโยชน์

-           รณรงค์ให้ครูและนักเรียนใช้ถุงผ้าและแก้วน้ำส่วนตัว

-           ร้านค้าสหกรณ์ใช้ภาชนะที่ใช้ซ้ำได้ แทนการใช้โฟมและถุงพลาสติก

-           เผยแพร่ความรู้และเพลงรณรงค์คัดแยกขยะด้วยการประชาสัมพันธ์เสียงตามสาย

         โรงเรียนวัดศาลาครืนได้จัดกิจกรรม หนูน้อย รักษ์สิ่งแวดล้อม ตามโครงการบริหารจัดการขยะและสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับโครงการโรงเรียนคุณธรรม ซึ่งจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงานตามช่วงวัย ได้แก่

ระดับชั้นอนุบาล 1 - 2 คนสวนตัวจิ๋ว

ระดับชั้นอนุบาล 3 ของเล่นกู้โลก

ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 เศษเหลาเราเก็บ

ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 กล่องเก่า เราขอ

ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ๒ in ๑ Sharpener and Box

ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4  หลอดพลาสติก

ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5  เสื่อ รักษ์โลก

ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 พวงกุญแจจากฝา พารักษ์โลก

ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 กระเป๋าขลุ่ยรักษ์โลก

อีกทั้งยังมีการใช้“บทเพลงแยกขยะกันนะจ๊ะ”เป็นสื่อกลางในการจำแนกประเภทขยะให้นักเรียนได้ขับร้องด้วยความสนุกสนาน 

ผลจากการดำเนินงานกิจกรรม“หนูน้อย รักษ์สิ่งแวดล้อม” ตามโครงการบริหารจัดการขยะและสิ่งแวดล้อม ส่งผลให้ผู้เรียนของโรงเรียนวัดศาลาครืนมีจิตสำนึกในการช่วยกันรักษาสิ่งแวดล้อม มีพฤติกรรมการจัดการขยะที่ถูกต้อง และโรงเรียนได้รับคัดเลือกเป็น 1 ใน 30 โรงเรียนต้นแบบการจัดการขยะของกรุงเทพมหานคร ความสำเร็จเหล่านี้เกิดจากการทำงานอย่างเป็นระบบ การมีส่วนร่วมของเครือข่ายผู้ปกครอง และการสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอก ส่งผลให้โรงเรียนวัดศาลาครืนเป็นโรงเรียนต้นแบบที่ในการพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน อีกทั้งยังสามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้เรียนเป็น”นวัตกรน้อย”ที่มีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม มีส่วนร่วมในการลดปริมาณขยะ อีกทั้งโรงเรียนยังได้รับคัดเลือกให้เป็นสถานที่ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากคณะผู้เชี่ยวชาญ และศึกษาดูงานด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนจากกลุ่มประเทศเอเชียกลาง และสำนักงานเลขาธิการ Cnference on Interactin and Cnfidence Building Measures in Asia (CICA) เพื่อศึกษาดูงานด้าน sustainable cmmunity & urban turism การท่องเที่ยวชุมชนและเมืองอย่างยั่งยืน ซึ่งเป็นการท่องเที่ยวที่มุ่งเน้นการจัดการท่องเที่ยวในพื้นที่เมืองและชุมชนอย่างสมดุล โดยคำนึงถึงการลดผลกระทบต่อธรรมชาติ และส่งเสริมให้ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า รวมถึงการอนุรักษ์วิถีชีวิต และวัฒนธรรมท้องถิ่นของไทย ภายใต้โครงการฯ ของสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงอัสตานา ประเทศคาซัคสถาน