1) P(Plan) : การวางแผน

ตามมาตรฐานการประเมินคุณภาพภายนอกของสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพ(สมศ.) มาตรฐานที่ 2  การบริหารจัดการและการจัดสภาพแวดล้อม ได้กำหนดตัวชี้วัดสำคัญในการจัดอาคารสถานที่และสภาพแวดล้อมให้มีความปลอดภัยและถูกสุขลักษณะ (Healthy and save environment)  เพื่อส่งเสริมสุขภาวะที่ดีและเอื้อต่อการเรียนรู้ของผู้เรียนอย่างสูงสุด

สถานศึกษาได้ดำเนินการศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการด้านการใช้และบริหารจัดการห้องน้ำ โดยรวบรวมข้อมูลจากการสังเกตสภาพแวดล้อม แบบสอบถามการประเมินสุขาภิบาลห้องน้ำ ความคิดเห็นของนักเรียน ครูและบุคลากร รวมถึงข้อเสนอแนะจากผู้ปกครองและชุมชน เพื่อนำมาวิเคราะห์ปัญหา เช่น ความสะอาดไม่ต่อเนื่อง กลิ่นไม่พึงประสงค์ อุปกรณ์ชำรุด พฤติกรรมการใช้ห้องน้ำของนักเรียนและการขาดจิตสำนึกในการดูแลส่วนรวม พร้อมทั้งกำหนดแนวทางการพัฒนาให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ “เยาวชนหัวหมากน้อย” โดยกำหนดนโยบาย “ห้องน้ำสะอาด 6 ดี” 1)อากาศถ่ายเทดี 2)อุปกรณ์ดี 3) สะอาดดี 4) ปลอดภัยดี 5) ดูแลดี
6)บรรยากาศดี เพื่อให้เป็นแนวทางหลักในการพัฒนา มีการกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน

2) D(Do) : การดำเนินการ

สถานศึกษาได้ดำเนินกิจกรรมตามแผนที่กำหนด มีการปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางกายภาพของห้องน้ำและอาคารสถานที่ให้มีความปลอดภัยและถูกสุขลักษณะ เช่น การจัดระบบระบายอากาศ การซ่อมแซมอุปกรณ์ที่ชำรุด การสอดแทรกความรู้ผ่านสื่อ infographic และป้ายสัญลักษณ์ในจุดต่างๆ เป็นต้น โดยเน้นการมีส่วนร่วมของนักเรียน ครูและบุคลากรเป็นสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นครูและบุคลากรร่วมกันปรับสภาพภายในห้องน้ำ การจัดเวรทำความสะอาด การรณรงค์สร้างจิตสำนึกผ่านป้ายประชาสัมพันธ์หรือพูดให้ความรู้ในกิจกรรมหน้าเสาธง มีการจัดประกวดกิจกรรมศิลปะสุขาศิลป์ เป็นการประกวดวาดภาพระบายสีในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6  เพื่อเป็นการส่งเสริมให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการตกแต่งห้องน้ำ ปลูกจิตสำนึกให้นักเรียนในเรื่องการดูแลรักษาความสะอาดโดยการเทน้ำหมักชีวภาพลงในชักโครก เป็นกระบวนการส่งเสริมการจัดการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมโดยใช้จุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพ เพื่อเร่งกระบวนการย่อยสลายสารอินทรีย์ ลดกลิ่นไม่พึงประสงค์ ลดการอุดตันของระบบท่อระบายน้ำ เพิ่มประสิทธิภาพการบำบัดน้ำเสียเบื้องต้นและเป็นการส่งเสริมการใช้ทรัพยากรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สถานศึกษามีระบบรักษาความปลอดภัยติดตั้งระบบกล้องวงจรปิด เป็นมาตรการด้านการบริหารจัดการความปลอดภัยภายในสถานศึกษา โดยใช้เทคโนโลยีในการเฝ้าระวังติดตามและบันทึกเหตุการณ์ต่างๆแบบต่อเนื่อง
อันนำไปสู่การลดความเสี่ยงและยกระดับคุณภาพสภาพแวดล้อมในการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

3) C(Check) : การติดตาม ตรวจสอบและประเมินผล

สถานศึกษามีการกำหนดระบบติดตามและตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง เช่น การตรวจสอบความสะอาดของห้องน้ำทุก 30 นาที เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาได้ทันท่วงที พร้อมทั้งยังมีการบันทึกผลการตรวจสอบในแต่ละรอบอย่างชัดเจน การประเมินพฤติกรรมการใช้ห้องน้ำของนักเรียนเพื่อนำมาวิเคราะห์แนวโน้มปัญหา นอกจากนี้ยังมี “จิตอาสาพิทักษ์สุขา” โดยให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบความสะอาดประจำวันตามแบบบันทึกมาตรฐานสุขลักษณะอีกด้วย มีการนิเทศภายในโดยผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อประเมินความพึงพอใจของผู้ใช้บริการ และตรวจสอบความปลอดภัยของอาคารสถานที่ตามตัวชี้วัดของสมศ. มาตรฐานที่ 2 อย่างสม่ำเสมอ  อย่างสม่ำเสมอเพื่อให้มั่นใจว่าสภาพแวดล้อมมีความพร้อมและปลอดภัยต่อการใช้งานอยู่เสมอ

4) A(Act) : การปรับปรุง พัฒนาและขยายผล

สถานศึกษานำผลการประเมินมาวิเคราะห์เพื่อสรุป ปรับปรุงผลการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น หากพบจุดที่ยังไม่บรรลุเกณฑ์มาตรฐานจะดำเนินการปรับปรุงแก้ไขในทันที เช่น การเพิ่มจุดบริการอุปกรณ์ การปรับปรุงระบบระบายอากาศให้มีอากาศถ่ายเทมากขึ้น เป็นต้น ปรับรูปแบบการรณรงค์ให้เหมาะสมกับนักเรียนแต่ละช่วงวัย เพิ่มมาตรการการดูแลรักษาความสะอาดและการเสริมสร้างจิตสำนึกของผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง สถานศึกษายังส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน ผู้ปกครองและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อพัฒนาสภาพแวดล้อมของโรงเรียนและขยายผลแนวคิด “ห้องน้ำสะอาด 6 ดี”  ที่นำไปสู่ความยั่งยืนของโครงการในระยะยาว 

?จากการดำเนินงานตามแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ “สุขาดี คุณลักษณะเด่น เสริมให้เป็นเยาวชนหัวหมากน้อย” ซึ่งสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ดังนี้ 

1) สถานศึกษาสามารถยกระดับการบริหารจัดการห้องน้ำให้มีความสะอาด เป็นระเบียบถูกสุขลักษณะและปลอดภัยตามหลักสุขาภิบาล ส่งผลให้สภาพแวดล้อมโดยรวมเอื้อต่อการเรียนรู้และสุขภาวะของผู้เรียน

2) นักเรียนมีพฤติกรรมสุขนิสัยที่ดีในการใช้ห้องน้ำ มีวินัย ความรับผิดชอบและสามารถรักษาความสะอาดส่วนรวมได้อย่างเหมาะสม

3) นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจและตระหนักด้านสุขอนามัย สามารถดูแลสุขภาพตนเองและปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้องตามหลักสุขลักษณะ

4) สถานศึกษาสามารถพัฒนาแนวปฏิบัติด้านสุขาภิบาลให้เป็นแบบอย่าง (Best Practice) ที่มีประสิทธิภาพและสามารถนำไปขยายผลในระดับชั้นเรียนและกิจกรรมต่าง ๆ เสริมสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างโรงเรียนและชุมชนได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

จากการดำเนินการ ที่กล่าวมานี้ส่งผลให้โรงเรียนสุเหร่าหัวหมากน้อยได้รับรางวัล “สุดยอดห้องน้ำแห่งปี 2567  ระดับกรุงเทพมหานคร” และได้รับรางวัล “สุดยอดช่วงสาธารณะแห่งปี 2568  เขตสุขภาพที่ 13 จากกรมอนามัยกระทรวงสาธารณสุข”