สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร
Department of Education
โครงการการจัดประสบการณ์แบบโครงการ (Project Approach) บูรณาการ STEM เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้เชิงกระบวนการของเด็กปฐมวัย โรงเรียนบ้านนายเหรียญ
โรงเรียนบ้านนายเหรียญ
กระบวนการพัฒนา

การดำเนินงาน (PDCA)

          1. ขั้นตอนการวางแผน (Plan : P

                    3.1.1 ศึกษามาตรฐานการศึกษารศึกษาและวิเคราะห์หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช พ.ศ. 2560 และ หลักสูตรสถานศึกษาปฐมวัยโรงเรียนบ้านนายเหรียญ พุทธศักราช พ.ศ. 2568 วิเคราะห์มาตรฐาน คุณลักษณะที่พึงประสงค์ และตัวชี้วัด เพื่อกำหนดกรอบพัฒนาเด็กให้สอดคล้องกับหลักสูตรและบริบทสถานศึกษา

                    3.1.2 ศึกษามาตรฐานการศึกษาโครงการ Project Approach การดำเนินโครงการตามแนว Project Approach เพื่อวิเคราะห์คุณลักษณะที่พึงประสงค์และสาระการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้อง จากนั้นนำข้อมูลมากำหนดแนวทางจัดประสบการณ์ให้สอดคล้องกับมาตรฐานการศึกษา บริบทของสถานศึกษา และความต้องการของผู้เรียน เพื่อให้การดำเนินโครงการมีเป้าหมายชัดเจนและพัฒนาเด็กได้ครบทุกด้าน

                    3.1.3 ศึกษาการจัดการเรียนรู้ตามแนว STEM เกี่ยวกับหลักการและองค์ประกอบของ STEM Education ซึ่งประกอบด้วย Science (วิทยาศาสตร์) Technology (เทคโนโลยี) Engineering (วิศวกรรม) และ Mathematics (คณิตศาสตร์) เพื่อทำความเข้าใจแนวทางการบูรณาการความรู้ทั้ง 4 ด้านเข้าด้วยกัน จากนั้นนำมาวางแผนออกแบบกิจกรรมที่ส่งเสริมให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติ คิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา และสร้างสรรค์ผลงานด้วยตนเองอย่างเหมาะสมตามวัย

                    3.1.4 วิเคราะห์สภาพปัญหาจากการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ ศึกษาหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช พ.ศ. 2560 มาตรฐานการศึกษาปฐมวัยและตัวบ่งชี้ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับทักษะการเรียนรู้เชิงกระบวนการของเด็กปฐมวัย โดยมุ่งหมายและรูปแบบกิจกรรมให้เหมาะสมกับวัยของเด็ก และสำรวจความสนใจของเด็กและบริบทของโรงเรียน เพื่อนำมากำหนดหัวข้อโครงการ

                    3.1.5 กำหนดเป้าหมายและวัตถุประสงค์ ที่มุ่งส่งเสริมทักษะการเรียนรู้เชิงกระบวนการผ่าน Project Approach และ STEM และวางผลลัพธ์ที่คาดหวัง

                    3.1.6 วางแผนการจัดประสบการณ์แบบโครงการ กำหนดโครงสร้าง 3 ระยะ ได้แก่ ระยะเริ่มต้น ระยะพัฒนา และระยะสรุป โดยบูรณาการ STEM ในกิจกรรมแต่ละระยะ จากนั้นออกแบบสถานการณ์ปัญหาให้เด็กได้คิด แก้ปัญหา และลงมือปฏิบัติจริง

                    3.1.7 วางแผนสื่อและอุปกรณ์ โดยจัดเตรียมวัสดุท้องถิ่น วัสดุเหลือใช้ เครื่องมือวิทยาศาสตร์เด็กปฐมวัย เทคโนโลยีพื้นฐาน และจัดสภาพแวดล้อมในห้องเรียนให้เอื้อต่อการเรียนรู้

                    3.1.8 วางแผนความร่วมมือกับผู้ปกครองและชุมชน ในการแจ้งแนวทางโครงการ ให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วม เช่น ร่วมเก็บวัสดุ ร่วมทำกิจกรรมบางขั้นตอน

                    3.1.9 กำหนดตัวชี้วัดและเครื่องมือประเมินผล ได้แก่ แบบประเมินพัฒนาการ แบบสังเกตพฤติกรรม รูปถ่ายชิ้นงาน วิดีโอกิจกรรม สมุดบันทึก

                    3.1.10 กำหนดแนวทางการจัดกิจกรรมของโครงการ กำหนดปฏิทินการจัดกิจกรรม ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2568 ถึง มีนาคม 2569

          3.2 ขั้นตอนการดำเนินงาน (DO : D) โครงการการจัดประสบการณ์แบบโครงการ (Project Approach) บูรณาการ STEM เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้เชิงกระบวนการของเด็กปฐมวัย โรงเรียนบ้านนายเหรียญ

                    3.2.1 เขียนโครงการ “การจัดประสบการณ์แบบโครงการ (Project Approach) บูรณาการ STEM เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้เชิงกระบวนการของเด็กปฐมวัย โรงเรียนบ้านนายเหรียญ”

                    3.2.2 ลงมือทำกิจกรรมตามแผนที่วางไว้ เป็นส่วนที่เด็กได้ร่วมกันคิด แก้ปัญหา ตัดสินใจและ ทำงานด้วยตนเอง หรือร่วมกับเพื่อนอย่างอิสระตามเวลาที่กำหนดโดยมีครูเป็นผู้ให้คำแนะนำ ช่วยเหลือในสถานการณ์ที่เหมาะสม เปิดโอการณ์ให้เด็กได้รับการพัฒนาการพูดและปฏิสัมพันธ์ทางสังคม

                    3.2.3 ดำเนินกิจกรรมตามปฏิทินการจัดกิจกรรม โครงการการจัดประสบการณ์แบบโครงการ (Project Approach) บูรณาการ STEM เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้เชิงกระบวนการของเด็กปฐมวัย โรงเรียนบ้านนายเหรียญ การดำเนินงานแบ่งเป็น 3 ระยะตาม Project Approach และบูรณาการ STEM ในทุกขั้นตอน จำนวน 15 กิจกรรม ดังนี้

 

                    ระยะที่ 1 การเริ่มต้นโครงการ (Beginning the Project)

                              - สร้างแรงจูงใจให้เด็กเลือกหัวข้อที่สนใจ

                              - เด็กตั้งคำถาม ร่วมกันจัด Mind Map

                              - ครูจัดกิจกรรมสำรวจเบื้องต้น เช่น ดูภาพ วิดีโอ ทดลองง่าย ๆ เป็นต้น

                    ระยะที่ 2 การพัฒนาโครงการ (Developing the Project)

                              - กิจกรรมการเลือกอุปกรณ์ปลูกและวัสดุเพาะ

                              - กิจกรรมการสังเกตเมล็ดและเตรียมเพาะงอก

                              - กิจกรรมการปลูกผักบุ้งเบบี้

                              - กิจกรรมการสังเกตเปรียบเทียบผักได้รับแสง/ไม่รับแสง

                              - กิจกรรมการวัดการเจริญเติบโตและบันทึกลงสมุด

                              - กิจกรรมการประดิษฐ์หมวกชาวนา

                              - กิจกรรมปั้นกิจกรรมนดินเบาแสดงวงจรพืช

                              - กิจกรรม “สมุดบันทึกผักบุ้งเบบี้ของฉัน”

                              - กิจกรรมเมนูสุขภาพ “สลัดโรลผักบุ้ง”

                              - กิจกรรมสมูตตี้ผักบุ้งเบบี้

                              - กิจกรรมทำโลโก้ฟาร์มผักบุ้งของเรา

                              - กิจกรรมทำกระปุกออมสินรายได้ฟาร์มเล็ก

                              - กิจกรรมตั้งราคาผลผลิตอย่างมีคุณธรรม

                              - กิจกรรมประดิษฐ์ผักบุ้งจากเศษวัสดุ

                              - กิจกรรมเตรียมเปิด “ตลาดนัดผักบุ้งเบบี้”

                    ระยะที่ 3 การสรุปและนำเสนอ (Concluding the Project)

                              - เด็กจัดนิทรรศการเล็ก ๆ หรือสาธิตสิ่งที่เรียนรู้

                              - ฝึกเล่าเรื่อง อธิบายขั้นตอน อภิปรายผลที่ค้นพบ

                              - ผู้ปกครองเข้าร่วมชมผลงาน

                              - ครูสรุปผลการเรียนรู้ร่วมกันกับเด็ก บันทึกข้อมูลลงในแบบประเมิน

          3.3 ขั้นตรวจสอบการดำเนินงาน (Check : C) โครงการการจัดประสบการณ์แบบโครงการ (Project Approach) บูรณาการ STEM เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้เชิงกระบวนการของเด็กปฐมวัย โรงเรียนบ้านนายเหรีย

3.3.1        การดำเนินกิจกรรมมีการติดตามการดำเนินงานเป็นระยะ ดังนี้

                              - ประเมินพัฒนาการของเด็กรายบุคคล  สังเกตพฤติกรรม การคิดแก้ปัญหา การร่วมมือ และทักษะกระบวนการทดลอง  รวมทั้งการตรวจชิ้นงาน ภาพถ่าย วิดีโอ สมุดบันทึกกิจกรรม

    3.4 ขั้นปรับปรุงแก้ไขพัฒนา (Action : A)

                    3.3.1 การดำเนินกิจกรรมตามปฏิทินมีการติดตามการดำเนินงานเป็นระยะ ดังนี้

                              - เตรียมความพร้อมก่อนดำเนินกิจกรรม

                              - ระหว่างดำเนินกิจกรรมมีการติดตาม ตรวจสอบ ถึงปัญหา อุปสรรค หากมีปัญหา อุปสรรค ได้ปรับปรุงเพื่อหาหนทางแก้ไขต่อไป

                    3.4.2 เมื่อดำเนินกิจกรรมทุกกิจกรรมเสร็จสิ้น นำผลจากการประเมินในระยะดำเนินงาน  คุณครูมีการสรุปผลการดำเนินงาน เป็นไปตามวัตถุประสงค์และผ่านตัวชี้วัดความสำเร็จหรือไม่ มีการสรุปข้อดี ข้อด้อย ข้อควรปรับปรุงแก้ไข เพื่อนำข้อมูลไปพัฒนากิจกรรมให้ดียิ่งขึ้น

                    3.4.4 ครูได้นำผลการสังเกตพฤติกรรมและการประเมินพัฒนาการของเด็กมาเป็นข้อมูลสำคัญในการออกแบบกิจกรรมครั้งต่อไป โดยเลือกกิจกรรมที่ส่งเสริมทักษะที่เด็กยังต้องพัฒนา พร้อมทั้งปรับระดับความยากง่ายให้เหมาะสม เพิ่มกิจกรรมเชิง STEM ที่มีความท้าทายขึ้น เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านกระบวนการคิด ทดลอง และแก้ปัญหาจริงอย่างต่อเนื่อง

                    3.4.5 การต่อยอดโครงการในปีถัดไป โดยโรงเรียนได้นำผลสรุปและข้อเสนอแนะจากโครงการการจัดประสบการณ์แบบโครงการ (Project Approach) มาพิจารณาเลือกหัวข้อโครงการใหม่ที่เหมาะสม สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนและความสนใจของเด็กในแต่ละปี พร้อมกำหนดแผนการพัฒนาโครงการอย่างเป็นระบบ เพื่อให้การจัดประสบการณ์แบบโครงการบูรณาการ STEM เป็นรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ยั่งยืน และสามารถพัฒนาเป็น Best Practice ที่เข้มแข็งของสถานศึกษาอย่างต่อเนื่อง


ผลจากการปฏิบัติ

1. ผลการดำเนินงานที่ส่งผลต่อโรงเรียน

       จากการดำเนินกิจกรรมตามโครงการ พบว่าโรงเรียนได้รับผลเชิงบวกจากการดำเนินงานอย่างชัดเจน โดยเฉพาะด้านความเชื่อมั่นและความไว้วางใจจากผู้ปกครองนักเรียน ผู้ปกครองนักเรียนระดับชั้นอนุบาลปีที่ 3/1 จำนวน 24 คน ได้ร่วมตอบแบบประเมินความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมของโครงการผ่านระบบ Google Forms ซึ่งผลการประเมินโดยรวมอยู่ใน “ระดับดีมาก” สะท้อนให้เห็นว่าผู้ปกครองมีความเชื่อมั่นต่อการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ของโรงเรียน และเห็นว่ากิจกรรมที่โรงเรียนจัดขึ้นช่วยส่งเสริมพัฒนาการของเด็กได้อย่างเหมาะสมตามวัย

          นอกจากนี้ ผู้ปกครองยังได้แสดงความคิดเห็นและคำชื่นชมต่อการดำเนินงานของโรงเรียน โดยระบุว่าโรงเรียนให้ความสำคัญกับการพัฒนาเด็กอย่างรอบด้าน ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา รวมถึงการจัดกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้เด็กได้เรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง ทำให้เด็กมีความสุข สนุกกับการเรียนรู้ และเกิดทักษะที่สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้  ผลจากการดำเนินโครงการดังกล่าวจึงช่วยเสริมสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้กับโรงเรียน สร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างโรงเรียนกับผู้ปกครอง และทำให้ผู้ปกครองเกิดความมั่นใจในการส่งบุตรหลานเข้ารับการศึกษาในโรงเรียน อันเป็นการสะท้อนถึงคุณภาพการจัดการศึกษาของโรงเรียนที่มุ่งเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญอย่างแท้จริง

2.  ผลการดำเนินงานที่ส่งผลต่อครู

จากการประเมินโครงการการจัดประสบการณ์แบบโครงการ (Project Approach) บูรณาการ STEM เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้เชิงกระบวนการของเด็กปฐมวัย โรงเรียนบ้านนายเหรียญ พบว่า การจัดประสบการณ์แบบโครงการของครูร้อยละ 96 เป็นแบบอย่างที่ดีในการออกแบบและวางแผนกิจกรรมอย่างเป็นระบบสามารถบูรณาการแนวคิด STEM เข้ากับหัวข้อโครงการได้อย่างเหมาะสม ครูมีความโดดเด่นในการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมทักษะการสืบเสาะ ตั้งคำถาม ทดลอง และแก้ปัญหา ทำให้การเรียนรู้ของเด็กเป็นไปอย่างกระตือรือร้นและมีความหมาย นอกจากนี้ ครูยังจัดสภาพแวดล้อม การใช้สื่อ และมุมประสบการณ์ได้เหมาะสมและสร้างสรรค์ รวมทั้งมีทักษะการสังเกตและประเมินพัฒนาการเด็กอย่างต่อเนื่องอย่างเป็นระบบ อีกทั้งครูได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้และทำงานเป็นทีมอย่างเข้มแข็ง จนเกิดเป็นต้นแบบที่ดีของการจัดประสบการณ์ตามแนวทาง (Project Approach) ที่บูรณาการ STEM ในระดับปฐมวัยของโรงเรียนบ้านนายเหรียญ  ส่งผลให้การจัดประสบการณ์มีความทันสมัย สอดคล้องกับแนวโน้มการศึกษาปัจจุบัน และยกระดับความเชี่ยวชาญของครูระดับปฐมวัย ด้านรางวัลในปี 2566 – 2568 ผู้รับผิดชอบโครงการ นางสาวจาระวี  เกษียร ตำแหน่งครู รับเงินเดือนอันดับ คศ. 1 ได้รับรางวัลดังนี้

1) ครูดีเด่น กลุ่มพัฒนาเครือข่ายที่ 76 สำนักงานเขตบางบอน 2566

2) ชนะเลิศอันดับที่ 1 การประกวดสื่อสิ่งพิมพ์  นวัตกรรมการสอน ระดับปฐมวัย โครงการพัฒนาคุณภาพเครือข่ายที่ 76 กลุ่มพัฒนาเครือข่ายที่ 76 สำนักงานเขตบางบอน 2566

3) รองชนะเลิศอันดับที่ 1 การประกวดสื่อสิ่งพิมพ์  นวัตกรรมการสอน ระดับปฐมวัย ระดับสำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร 2566

4) ชนะเลิศอันดับที่ 1 การประกวดสื่อสิ่งพิมพ์  นวัตกรรมการสอน กลุ่มสาระสุขศึกษาและพลศึกษา โครงการพัฒนาคุณภาพเครือข่ายที่ 76 กลุ่มพัฒนาเครือข่ายที่ 76 สำนักงานเขตบางบอน 2567

5) รองชนะเลิศอันดับที่ 1 การประกวดสื่อเทคโนโลยี  นวัตกรรมการสอน กลุ่มสาระศิลปะ โครงการพัฒนาคุณภาพเครือข่ายที่ 76 กลุ่มพัฒนาเครือข่ายที่ 76 สำนักงานเขตบางบอน 2567

6) รองชนะเลิศอันดับที่ 1 การประกวดสื่อสิ่งพิมพ์  นวัตกรรมการสอน ระดับปฐมวัย ระดับสำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร 2567

7) ชนะเลิศอันดับที่ 1 การประกวดสื่อสิ่งพิมพ์  นวัตกรรมการสอน ระดับปฐมวัย ระดับสำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร 2568

 3. ผลการดำเนินงานที่ส่งผลต่อนักเรียน

           จากการดำเนินโครงการการจัดประสบการณ์แบบโครงการ (Project Approach) บูรณาการ STEM เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้เชิงกระบวนการของเด็กปฐมวัย โรงเรียนบ้านนายเหรียญ นักเรียนได้รับรางวัลดังนี้

 ผลงาน/รางวัลนักเรียน

                    1) เด็กหญิงจารุวรรณ โคกสูง ชนะเลิศอันดับที่ 1 การแข่งขันวาดภาพระบายสี ระดับปฐมวัย โครงการพัฒนาคุณภาพเครือข่ายที่ 76 สำนักงานเขตบางบอน ประจำปีการศึกษา 2568

                    2) เด็กชายจิตติพัฒน์ ชนะเลิศอันดับที่ 1 การแข่งขันสร้างภาพด้วยการฉีก ตัด ปะกระดาษ ระดับปฐมวัย โครงการพัฒนาคุณภาพเครือข่ายที่ 76 สำนักงานเขตบางบอน ประจำปีการศึกษา 2568

                   ผลงานที่ส่งเสริมสนับสนุนให้นักเรียนมีทักษะการคิดเชิงกระบวนการ พบว่า ปีการศึกษา 2568 นักเรียนได้รับรางวัลดังนี้

                    1. รางวัลตามกิจกรรมค่ายวิชาการสนุกคิด พิชิตความรู้ นำสู่เทคโนโลยีที่ทันสมัย ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๘ โรงเรียนบ้านนายเหรียญ

                              1.1) รางวัลสุดยอดนักสำรวจตัวน้อย

                                        ระดับชั้นอนุบาล ๓

                                        - รางวัลชนะเลิศ  เด็กชายธันวา ทองโสภา ชั้น อ.3/1

                              1.2) รางวัลสุดยอดนักล่าสมบัติสัตว์ป่า 

                                        ระดับชั้นอนุบาล ๓

                                        - รางวัลชนะเลิศ  เด็กหญิงกนิษฐรินทร์  แจ่มจันทร์ ชั้น อ.3/1

                              1.3) รางวัลสุดยอดนักทดลองตัวจิ๋ว

                                        ระดับชั้นอนุบาล ๓

                                        - รางวัลชนะเลิศ  เด็กชายปัณณวิชญ์  สงเวียง ชั้น อ.3/1


เอกสารเพิ่มเติม :[ดาวน์โหลดเอกสาร]