สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร
Department of Education
รูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม ด้วยกระบวนการตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (SLC) เพื่อร่วมมือกันแก้ปัญหาด้านการเรียนการสอนให้กับผู้เรียนอย่างสร้างสรรค์ ภายใต้รูปแบบการบริหาร ADRR Model
โรงเรียนสุเหร่าคลองจั่น
กระบวนการพัฒนา

โรงเรียนสุเหร่าคลองจั่น (ริดวานอุปถัมภ์) ได้มีการจัดการนิเทศภายในสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมด้วยกระบวนการตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ PLC และ SLC เพื่อร่วมมือกันแก้ปัญหาด้านการเรียนการสอนให้กับผู้เรียนอย่างสร้างสรรค์ โดยใช้วงจรการบริหารงานแบบมีคุณภาพ 4 ขั้นตอน (PDCA) และมีการบูรณาการ ADRR Model เข้าไปในแต่ละขั้นตอนดังนี้

ขั้นที่ 1: เตรียมงาน (Plan) - Analysis & Planning
- การเตรียมความพร้อม : ขออนุมัติโครงการและแต่งตั้งคณะทำงานขับเคลื่อน
- วิเคราะห์ข้อมูล (Analysis): ศึกษาข้อมูลผลการสอบต่าง ๆ  รวมถึงปัญหาการเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นรายบุคคล และนำไปสู่การวิเคราะห์ตัวชี้วัด 
- การวางแผน (Planning) : ประชุมชี้แจงเพื่อสร้าง "วิสัยทัศน์ร่วมกัน" (Shared Vision) และจัดกลุ่ม Buddy Teacher รวมถึงการออกแบบรูปแบบการจัดการเรียนรู้ และจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้

ขั้นที่ 2: การดำเนินงาน (Do) - Do & See
- การพัฒนาตนเอง (Do) : ครูเข้าอบรมและขยายผลความรู้สู่เพื่อนครูแบบเป็นทีม
- การเปิดห้องเรียน (See): จัดกิจกรรม Open Class โดยครูผู้สอนร่วมกับผู้นิเทศและเพื่อนครู สังเกตการเรียนรู้ของผู้เรียนในห้องเรียนจริง ไม่เน้นการจับผิดการสอน แต่เน้นดูว่า "นักเรียนเรียนรู้อย่างไร"

ขั้นที่ 3: ตรวจสอบ (Check) – Reflecting
- การนิเทศแบบเพื่อนช่วยเพื่อน (Peer Coaching) : ผู้นิเทศติดตามการทำงานด้วยบรรยากาศกัลยาณมิตร
- การสะท้อนคิด (Reflecting) : ร่วมกันร่วมกันสะท้อนคิดหลังจบการเปิดห้องเรียน เพื่อร่วมกันสะท้อนว่าปัญหาของผู้เรียนถูกแก้ไขอย่างไรและอะไรที่ต้องพัฒนาต่อ

ขั้นที่ 4: รายงานผล (Act) – Redesigning
- การสรุปบทเรียน: ครูจัดทำรายงานผลตามกระบวนการ 
PLC & SLC
- การปรับปรุง (Redesigning): นำข้อเสนอแนะ ปัญหา และอุปสรรคที่พบ มาปรับปรุงแผนการจัดการเรียนรู้ใหม่ (Re-plan) เพื่อใช้ในรอบถัดไปเพื่อให้เกิดความยั่งยืน หรือนำไปสู่การจัดทำวิจัยต่อไป


ผลจากการปฏิบัติ

4.1 ผลสำเร็จที่เกิดตามวัตถุประสงค์และเป้าหมาย

การดำเนินงานครั้งนี้บรรลุผลสำเร็จตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่ตั้งไว้ ทั้งในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ดังนี้

        การยกระดับความรู้และการมีส่วนร่วม : ผู้บริหารและคณะครูเกิดความรู้ความเข้าใจในกระบวนการ PLC และ SLC อย่างเป็นรูปธรรม โดยมีผู้เข้าร่วมกิจกรรมขับเคลื่อนถึง 30 คน คิดเป็นร้อยละ 100 ซึ่งสะท้อนถึงความร่วมมือระดับองค์กรที่เข้มแข็ง

        การร่วมมือเพื่อแก้ปัญหาด้านการเรียนการสอนให้กับผู้เรียนอย่างสร้างสรรค์ : ครูผู้สอนเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการทำงานสู่การร่วมมือรวมพลัง สามารถนำองค์ความรู้จากกระบวนการ PLC และ SLC มาประยุกต์ใช้ในการวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาด้านการเรียนการสอนได้อย่างสร้างสรรค์

        การพัฒนาระบบนิเทศภายใน : สถานศึกษาสามารถยกระดับระบบการนิเทศภายในให้เป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเปลี่ยนจากการนิเทศแบบเดิมมาใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เป็นฐานในการขับเคลื่อน

4.2 ผลที่เกิดต่อการพัฒนาผู้เรียน

    ADRR Model ส่งผลโดยตรงต่อการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ดังนี้

    การได้รับการแก้ปัญหาอย่างตรงจุด : จากการที่ครูร่วมมือกันวิเคราะห์และออกแบบการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ทำให้ผู้เรียนที่ประสบปัญหาหรือมีความไม่เข้าใจในการเรียนรู้ ได้รับการช่วยเหลืออย่างเหมาะสมและทันท่วงที

    การเรียนรู้ในสภาพแวดล้อมที่มีคุณภาพ : ผู้เรียนได้รับการจัดการเรียนการสอนที่ผ่านกระบวนการคิด วางแผน สังเกต และสะท้อนคิดร่วมกันจากทีมครู (ผ่านกระบวนการ SLC) ทำให้รูปแบบการสอนสอดคล้องกับธรรมชาติและการเรียนรู้ของผู้เรียนมากขึ้น

4.3 ประโยชน์ที่ได้รับ

    ด้านครูผู้สอน

        - เกิดการพัฒนาด้านวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง มีทักษะและความมั่นใจในการใช้กระบวนการ PLC และ SLC

        - ลดการทำงานแบบโดดเดี่ยว เกิดเครือข่ายเพื่อนครูที่พร้อมให้คำปรึกษาและร่วมกันออกแบบนวัตกรรมเพื่อแก้ปัญหาในชั้นเรียนด้านสถานศึกษาและระบบบริหารจัดการ

        - โรงเรียนมีระบบการนิเทศภายในที่ชัดเจน ตรวจสอบได้ และขับเคลื่อนได้จริงด้วยตัวบุคลากรเอง

        - เกิดวัฒนธรรมองค์กรเชิงบวกที่เน้นการเรียนรู้ร่วมกัน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาโรงเรียนให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้อย่างยั่งยืนด้านผู้เรียน

        - ได้รับประโยชน์โดยตรงจากแผนการจัดการเรียนรู้หรือนวัตกรรมที่ถูกพัฒนาและกลั่นกรองมาอย่างดี ส่งผลให้คุณภาพการเรียนรู้และผลสัมฤทธิ์มีโอกาสพัฒนาสูงขึ้น



เอกสารเพิ่มเติม :[ดาวน์โหลดเอกสาร]