1 กระบวนการ/วิธีการดำเนินงานในอดีต ในอดีตการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยของโรงเรียนวัดบางนานอก มักแยกส่วนระหว่างการเรียนในห้องเรียนและการประเมินพัฒนาการ ทำให้เด็กขาดโอกาสในการประยุกต์ใช้ทักษะในชีวิตจริง อีกทั้งสื่อการสอนส่วนใหญ่เป็นวัสดุสิ้นเปลืองที่ใช้แล้วทิ้ง สภาพปัญหาที่พบคือเด็กบางส่วนมีความล่าช้าด้านกล้ามเนื้อมัดเล็กและการคิดวิเคราะห์เชิงเหตุผล

เมื่อนำนวัตกรรม "Green Hearts @บางนานอก" มาใช้ โดยเปลี่ยนขยะรีไซเคิลและวัสดุธรรมชาติรอบรั้วโรงเรียนให้เป็น "ฐานการเรียนรู้" ทำให้เกิดจุดเปลี่ยนสำคัญ คือ เด็กมีความสุขในการเรียนรู้ผ่านการสัมผัสจริง (Active Learning) กล้ามเนื้อมือแข็งแรงขึ้นจากการหยิบจับวัสดุที่หลากหลาย และที่สำคัญที่สุดคือเด็กเกิดการคิดวิเคราะห์ในการเลือกใช้วัสดุรักษ์โลกมาแก้โจทย์ในแต่ละฐานกิจกรรม ส่งผลให้ผลการประเมิน DSPM พุ่งสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

2 สภาพทั่วไป โรงเรียนวัดบางนานอก สำนักงานเขตบางนา ตั้งอยู่ในพื้นที่ชุมชนเมืองที่มีขยะรีไซเคิลและวัสดุธรรมชาติจากวัดเป็นจำนวนมาก เราจึงใช้ต้นทุนทางสังคมและสิ่งแวดล้อมนี้มาสร้างเป็นแหล่งเรียนรู้ให้กับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2-3 (อายุ 4-6 ปี)

3 ลักษณะสำคัญของวิธีหรือแนวทางปฏิบัติที่เป็นเลิศ เป็นการจัดประสบการณ์แบบ "บูรณาการรักษ์โลก (Eco-Integration)" โดยนำเกณฑ์มาตรฐานจากคู่มือ DSPM มาออกแบบเป็นฐานกิจกรรม 5 ฐาน โดยใช้สื่อที่เป็นวัสดุเหลือใช้ 100% เพื่อกระตุ้นทักษะสมองและการลงมือทำ

วัตถุประสงค์ของวิธีหรือแนวทางปฏิบัติที่เป็นเลิศ

1. เพื่อส่งเสริมพัฒนาการ 5 ด้านของเด็กปฐมวัย (4-6 ปี) ให้สมวัยตามเกณฑ์ DSPM
2. เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กผ่านกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์
3. เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกในการรักษ์สิ่งแวดล้อมและการเห็นคุณค่าของวัสดุเหลือใช้

 เป้าหมาย

• 1) ตัวชี้วัดเชิงปริมาณ: นักเรียนร้อยละ 90 มีผลพัฒนาการผ่านเกณฑ์ DSPM ในทุกด้าน
• 2) ตัวชี้วัดเชิงคุณภาพ: นักเรียนมีทักษะการคิดวิเคราะห์และพฤติกรรมรักษ์สิ่งแวดล้อมอยู่ในระดับ "ดีมาก"

แนวทาง/ขั้นตอนการดำเนินงาน (Flow Chart)

ส่วนที่ 1: ขั้นตอนการดำเนินงาน (P-D-C-A Cycle)

• ขั้นที่ 1 (Plan): วิเคราะห์เกณฑ์ DSPM ช่วงอายุ 4-6 ปี และสำรวจวัสดุรีไซเคิลในชุมชนบางนา
• ขั้นที่ 2 (Design): ออกแบบ 5 ฐานอัจฉริยะ ได้แก่:
• ฐาน 1 (GM): ยิมนาสติกยางรถยนต์ (เน้นการทรงตัว)
• ฐาน 2 (FM): วิศวกรฝาขวด (เน้นมัดเล็กและการวาดรูปทรง)
• ฐาน 3 (RL): นักสืบแยกขยะ (เน้นความเข้าใจภาษาและตำแหน่ง)
• ฐาน 4 (EL): นิทานกล่องนม (เน้นการสื่อสารและการเล่าเรื่อง)
• ฐาน 5 (PS): หนูน้อย Zero Waste (เน้นวินัยสังคมและการช่วยเหลือตนเอง)
• ขั้นที่ 3 (Do): จัดกิจกรรมในช่วงเสริมประสบการณ์ทุกเช้า สัปดาห์ละ 3 วัน
• ขั้นที่ 4 (Check): สังเกตและบันทึกพฤติกรรมรายบุคคลด้วย "สมุดบันทึก Green Hearts"
• ขั้นที่ 5 (Act): สรุปผลและจัดงานนิทรรศการ "หนูน้อยรักษ์โลก" เพื่อเผยแพร่ผลงาน

ส่วนที่ 2: แผนภูมิระบบงาน (Flow Chart) (คุณครูสามารถแนบรูปภาพ Flow Chart ที่สร้างไว้ก่อนหน้านี้ได้เลยครับ)

ผลลัพธ์/ผลการดำเนินการ

ระบุผลการดำเนินงานตามเป้าหมาย

• เชิงปริมาณ: นักเรียนชั้นอนุบาล 2 และ 3 จำนวนร้อยละ 95 ผ่านเกณฑ์การคัดกรอง DSPM (สูงกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้)
• เชิงคุณภาพ: เด็กสามารถบอกความแตกต่างของรูปทรงวัสดุได้ (วิเคราะห์) และสามารถนำของเหลือใช้มาประดิษฐ์เป็นของเล่นได้ด้วยตนเอง (สร้างสรรค์)

4.2 ผลกระทบต่อสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย โรงเรียนวัดบางนานอกกลายเป็นต้นแบบด้านการเรียนรู้แบบ Eco-School ในเขตบางนา ลดปริมาณขยะในโรงเรียนได้ร้อยละ 20 และได้รับคำชื่นชมจากผู้ปกครองในการประหยัดค่าสื่อการเรียน

5. ปัจจัยเกื้อหนุน/ปัจจัยแห่งความสำเร็จ

1. สื่อการสอนที่เข้าถึงง่าย: การใช้ของใกล้ตัวทำให้เด็กไม่รู้สึกเกร็งและกล้าเล่นกล้าลอง
2. การบูรณาการที่ชัดเจน: การนำ DSPM มาจับคู่กับกิจกรรมรักษ์โลกทำให้การพัฒนาเด็กมีทิศทาง
3. ข้อพึงระวัง: ความสะอาดและปลอดภัยของวัสดุรีไซเคิลต้องผ่านการฆ่าเชื้อและลบคมก่อนทุกครั้ง

6. แนวทางการพัฒนาให้ยั่งยืน

สร้าง "ธนาคารขยะสร้างสรรค์" ในโรงเรียนเพื่อให้เด็กและผู้ปกครองนำวัสดุมาแลกเป็นอุปกรณ์การเรียน และจัดทำคู่มือ "Green Hearts Family" ให้ผู้ปกครองไปใช้ประเมิน DSPM ที่บ้าน

7. การเป็นต้นแบบและการขยายผล

• เป็นแหล่งศึกษาดูงานด้านการประยุกต์ใช้ DSPM ร่วมกับสิ่งแวดล้อมศึกษา
• เผยแพร่นวัตกรรมผ่านระบบสารสนเทศของสำนักงานเขตบางนา และโซเชียลมีเดียของโรงเรียน